Zeep

Zeep ontstaat door de verzeping van een vet met loog. Verzeping is een chemische reactie tussen alkaliën (basische stoffen, zoals loog) en vet. In het verleden werd dit gedaan door het vet van varkens te mengen met een oplossing die verkregen was door water door houtas te laten druppelen.

Cup en Kop

In een aantal recepten staat als maataanduiding een cup. Bij ons wordt met een kopje officieel 1½ dl bedoeld. Komt het recept uit Amerika (en Engeland?), dan bedoelen ze hoogstwaarschijnlijk 2,37 dl! Bijna twee keer zoveel als een Nederlands kopje. Hou hier rekening mee.

Eetlepels en theelepels

Als er wordt gesproken over een eet- of theelepel, dan wordt hier mee bedoeld een afgestreken lepel. Officieel is een theelepel 5 ml en een eetlepel 15 ml.

Tracing / nasporen

Het zeepmengsel is klaar om in de mal te stoppen wanneer het mengsel ‘trace’ heeft bereikt. Helemaal verwarrend wordt het wanneer men van een dunne, gemiddelde en dikke trace spreekt. Maar wat is tracing?

Simpel gezegd, trace is het punt in het verzepingsproces wanneer de oliën en loog geëmulgeerd zijn. Wanneer de zeep een dunne trace heeft bereikt zal het over tijd steeks dikker worden.

Het mengen van olie en loog start het verzepingsproces. Verzeping is wanneer de olie en loog moleculen reageren en nieuwe zeep moleculen vormen. Onmiddellijk na het samenvoegen van de olie en de loog wordt het mengsel een beetje troebel. Dit zijn de eerste sporen van zeep.

Voor het samenvoegen:

IMAG1955

Onmiddelijk na het samenvoegen:

IMAG1957

Hier is het mengsel al gemengd, maar er is nog geen trace. Er is nog olie over in het mengsel, het is nog niet volledig geëmulgeerd:

IMAG1959

Hier is er trace:

IMAG1960

Een dunne trace kan herkend worden aan een dikte die overeen komt met (dun) cakebeslag of pudding.

Er wordt gesproken van dikke trace wanneer het de consistentie heeft van dikke pudding en het zijn vorm min of meer behoudt wanneer het uitgegoten wordt. Je kan ook met je lepel een streep trekken in het mengsel. Bij een dikke trace blijft de streep een tijdje staan.

IMAG1963

Rijpen

De periode die een blok zeep nodig heeft om de reacties volledig te laten verlopen. In deze tijd, zo’n drie tot zes weken, neemt de pH graad langzaamaan af. De zeep wordt milder. Ook wordt de zeep harder. Best chique toch, om een zeep te laten rijpen.